Een verkeerd kussen is een van de meest voorkomende oorzaken van nekpijn na het slapen. Als je kussen niet past bij jouw slaaphouding of lichaamsbouw, komt je nek de hele nacht in een scheefstaande positie te liggen. De spieren en gewrichten in je nek worden dan overbelast, en dat merk je ’s ochtends direct als je wakker wordt met een stijve of pijnlijke nek.
Waarom je kussen nekpijn na het slapen veroorzaakt
De kern van het probleem is de hoogte van je kussen, ook wel de “loft” genoemd. Een kussen dat te hoog is, duwt je hoofd te ver omhoog. Je nek buigt dan de hele nacht opzij of naar voren, afhankelijk van je slaaphouding. Een kussen dat te laag is, laat je hoofd juist te ver zakken, waardoor er spanning op de andere kant van je nekspieren staat. In beide gevallen liggen je wervelkolom en nek niet in één rechte lijn.
De ideale kussendikte verschilt per slaaphouding. Zijslapers hebben over het algemeen een dikker kussen nodig om de ruimte tussen hun schouder en hoofd op te vullen. Ruglapers slapen het best met een iets lager kussen dat de natuurlijke holte in de nek ondersteunt. Buikslapers krijgen het snelst nekklachten, omdat het hoofd de hele nacht gedraaid ligt, ongeacht de kusspenhoogte.
Welk kussen past bij jouw slaaphouding?
Voor zijslapers geldt als vuistregel dat de hoogte van het kussen ongeveer gelijk moet zijn aan de breedte van je schouder. Dat is voor de meeste volwassenen zo’n 10 tot 15 centimeter. Een te zacht kussen zakt onder het gewicht van je hoofd in, waardoor de effectieve hoogte veel lager uitvalt. Stevig traagschuim of latex zijn materialen die hun vorm beter vasthouden en daardoor stabieler ondersteunen.
Ruglapers hebben baat bij een kussen van ongeveer 7 tot 10 centimeter hoog, met extra ondersteuning in het neklot. Sommige kussens hebben een uitstulping aan de onderkant speciaal voor dit doel. Een gewoon zacht kussen geeft bij ruglapers juist te weinig steun aan de nekwervels, waardoor de nek te ver naar achteren kantelt.
Buikslapers doen er verstandig aan zo min mogelijk kussen te gebruiken, of liever nog te proberen af te wennen van deze slaaphouding. Een dun kussen onder de buik in plaats van onder het hoofd kan de druk op de nek al flink verminderen.
Andere kussenfouten die nekpijn veroorzaken
Naast de hoogte speelt ook de staat van je kussen een rol. Een oud kussen dat zijn vorm heeft verloren, ondersteunt je hoofd niet meer goed. De meeste kussens gaan gemiddeld twee tot drie jaar mee voordat de vulling te veel is afgebrokkeld of samengedrukt om nog goed te functioneren. Een simpele test: vouw je kussen dubbel en laat het los. Veert het niet terug naar zijn oorspronkelijke vorm? Dan is het tijd voor een nieuw exemplaar.
Het materiaal van de kussensloop maakt ook verschil. Een te glad of juist te ruig oppervlak kan ertoe leiden dat je hoofd ongewenst verschuift of vastplakt tijdens de nacht, waardoor je nek alsnog in een vreemde stand terechtkomt.
Wat je kunt doen als je wakker wordt met nekpijn door je kussen
- Wissel van kussen. Probeer een kussen dat past bij jouw slaaphouding en schouderbreedte. Let op de hoogte (loft) en kies een stevig materiaal als je een zijslaper bent.
- Controleer de leeftijd van je kussen. Ouder dan twee à drie jaar? Vervangen is vaak de makkelijkste oplossing.
- Gebruik een extra steunkussen. Zijslapers kunnen een extra kussen tussen de knieën leggen om de wervelkolom recht te houden. Dit vermindert indirect ook de druk op de nek.
- Doe lichte rekoefeningen. Langzaam je hoofd van links naar rechts kantelen en ronddraaien helpt stijve nekspieren los te maken na een slechte nacht. Forceer het nooit als de pijn scherp aanvoelt.
- Let op je slaaphouding. Als je merkt dat je steevast op je buik wakker wordt, probeer dan met een kussen in je rug te slapen zodat omdraaien minder makkelijk gaat.
Als nekpijn na het slapen aanhoudt ondanks een goed kussen, of als de pijn uitstraalt naar je arm of gepaard gaat met tintelingen, is het verstandig een huisarts of fysiotherapeut te raadplegen. In dat geval is een verkeerd kussen waarschijnlijk niet de enige oorzaak.
Het goede nieuws: voor de meeste mensen lost een beter passend kussen het probleem al grotendeels op. Neem de tijd om je slaaphouding te bepalen en kies op basis daarvan een kussen met de juiste hoogte en stevigheid. Dat is veruit de eenvoudigste stap om nekpijn na het slapen te verminderen.
