Leren op je rug slapen: zo went je aan deze slaaphouding

Op je rug slapen kun je leren, ook als je dat niet gewend bent. De meeste mensen hebben een vaste slaaphouding die ze al jarenlang aanhouden, maar met de juiste aanpak en wat geduld kun je die gewoonte stap voor stap veranderen. Het vraagt gemiddeld een paar weken, maar het resultaat is een houding die voor veel mensen beter is voor de rug en de nek.

Waarom overstappen op op je rug slapen?

Rugslapen verdeelt het gewicht van je lichaam gelijkmatig over je matras. Je wervelkolom ligt in een neutrale positie, zonder dat er druk staat op één kant van je nek of heupen. Dat kan klachten in de nek en onderrug verminderen, zeker als je nu op je zij of buik slaapt met een gedraaide houding.

Er zijn wel situaties waarin rugslapen juist niet geschikt is. Heb je last van snurken of slaapapneu, dan kan deze houding de klachten verergeren. De tong en het zachte gehemelte zakken makkelijker naar achteren als je op je rug ligt, wat de ademhaling belemmert. In dat geval is rugslapen niet de beste keuze, tenzij je arts dit anders adviseert.

Zo leer je op je rug slapen: een stappenplan

Je slaaphouding veranderen gaat niet van de ene op de andere dag. Onderstaande stappen helpen je er stap voor stap naartoe.

  • Begin met de juiste matras en kussen. Een matras met voldoende ondersteuning in de lendenen is belangrijk. Je kussen mag niet te hoog zijn: een te dik kussen duwt je hoofd omhoog en belast je nek. Een laag tot middelhoog kussen (ruwweg 8 tot 12 centimeter) werkt het beste bij rugslapen.
  • Leg een kussen onder je knieën. Dit is de meest praktische tip bij het leren van rugslapen. Een kussen of opgerolde handdoek onder je knieën houdt je lendenwervels licht gebogen en neemt druk van je onderrug weg. Veel mensen vinden rugslapen zonder dit kussen oncomfortabel; mét kussen went het een stuk sneller.
  • Blokkeer jezelf van omrollen. Leg aan weerszijden van je lichaam een stevig kussen of een opgerold dekbed. Deze “barrières” herinneren je onbewust aan je positie als je in je slaap beweegt. Het klinkt simpel, maar het werkt verrassend goed in de eerste weken.
  • Wen er overdag aan. Ga af en toe rustig op je rug liggen terwijl je wakker bent, bijvoorbeeld op de bank of op een yogamat. Zo went je lichaam aan de houding zonder de druk van in slaap moeten vallen.
  • Wees geduldig. De meeste mensen rollen de eerste nachten nog terug naar hun vertrouwde houding. Dat is normaal. Geef jezelf twee tot vier weken. Na die periode slaapt een groot deel van de mensen al een flinke nacht door op hun rug zonder er bewust mee bezig te zijn.

De rol van je slaapomgeving

Je matras en kussen zijn geen bijzaak. Een matras die te zacht is, laat je heupen inzakken en trekt je lendenen scheef, ook als je op je rug ligt. Een te harde matras geeft te weinig druk bij je lendenen weg. Een medium-stevige matras is voor de meeste mensen een goede startpositie bij rugslapen.

Je armen kun je het beste langs je lichaam leggen of licht gebogen op je buik. Vermijd het slapen met je armen boven je hoofd: dat belast de schouders en kan na verloop van tijd leiden tot tintelingen of pijn.

Wat als het gewoon niet lukt?

Sommige mensen lukt het niet om op hun rug te slapen, hoe ze het ook proberen. Dat kan te maken hebben met een oude gewrichtsklacht, ernstig snurken, zwangerschap of gewoon een lichaam dat de houding niet prettig vindt. In dat geval is zij-slapen (bij voorkeur op de linkerzij) een goed alternatief. Forceer jezelf niet als de houding pijn veroorzaakt of je slaapkwaliteit duidelijk slechter maakt.

Wil je toch door, maar lukt het niet alleen? Een fysiotherapeut of slaapcoach kan helpen als er onderliggende klachten spelen die de overgang bemoeilijken.

Rugslapen leer je niet in één nacht, maar met een kussen onder je knieën, wat geduld en een goede matras kom je al heel ver. Geef het een eerlijke kans van een paar weken en let op hoe je je overdag voelt in je nek en rug. Dat vertelt je meer dan welk advies dan ook.