Prikkels verzamelen in het hoofd van een gevoelig kind
Hooggevoelige kinderen nemen alles om zich heen intens waar. Geluiden, geuren, gevoelens en zelfs gezichten komen sterker binnen. Overdag gebeurt er vaak veel: school, spelen, ruzies, gezellige momenten of spannende dingen. Al die indrukken hopen zich op en maken het lastig om de dag los te laten als het tijd is om naar bed te gaan. Soms hebben deze kinderen dan moeite om te stoppen met denken. Het hoofd blijft aan staan. Dit merken ouders bijvoorbeeld doordat hun kind vaak met vragen komt, bang is in het donker of zelfs last heeft van lichamelijke klachten als buikpijn of hoofdpijn tijdens de avond.
Een vast avondritueel zorgt voor veiligheid en voorspelbaarheid
Rust en structuur is heel prettig voor gevoelige kinderen. Door elke avond ongeveer hetzelfde te doen voor het slapengaan, weet een kind wat er gaat gebeuren. Dat geeft zekerheid en zorgt ervoor dat spanning minder wordt. Een rustig avondritueel kan er bijvoorbeeld zo uitzien:
- eerst een uurtje voor het slapengaan geen televisie of tablet meer
- daarna samen rustig tandenpoetsen
- een verhaaltje lezen
- misschien nog even zachte muziek luisteren of een nachtlampje aan
Ook helpt het als de kamer niet te vol is met spullen en licht, zodat het kind minder afleiding heeft en sneller gaat ontspannen. Wil een kind bij het slapengaan graag praten over de dag? Maak hier bewust tijd voor, maar sluit het gesprek af met iets kalms en positiefs.
Letten op voeding en beweging in de avond
Wat een kind eet en doet voor het slapen maakt verschil. Zo werkt cafeïne, dat zit in cola, energiedranken en echte thee, juist prikkelend. Dit kan het inslapen nog moeilijker maken voor een gevoelig kind. Geef daarom vooral water of kruidenthee na het avondeten. Let ook op zoetigheid: veel suiker geeft extra energie op een moment dat het lijf en hoofd juist willen uitrusten.
Beweging is gezond, maar intensief sporten in de avond kan er juist voor zorgen dat het kind te actief wordt. Kies liever voor zachte vormen van bewegen vlak voor het slapen, zoals een korte wandeling of samen rustig rekken en strekken. Dit helpt om het lichaam te laten ontspannen en de overgang naar rust te maken.
Omgaan met gedachten en gevoelens vóór het slapengaan
Gevoelige kinderen kunnen liggend in bed blijven piekeren over wat ze meemaakten. Ze kunnen zich druk maken over iets wat fout ging, verdrietig zijn om een opmerking, of bang zijn voor wat morgen komt. Help het kind om zijn hoofd leeg te maken. Dit kan door samen de dag door te nemen en alles wat lastig was te benoemen en te ‘opruimen’. Je kunt hiervoor een piekerdoosje maken waarin je kind briefjes stopt met zorgen, of samen eindigen met een positief rondje: wat was vandaag fijn of waar kijk je naar uit? Ademhalingsoefeningen of kindermeditaties kunnen ook goed helpen. Laat het kind langzaam en diep in- en uitademen, of luister samen naar een rustige bodyscan op bijvoorbeeld YouTube. Vaak geeft dit meer ontspanning en maakt het makkelijker om in slaap te vallen.
Extra tips voor ouders van een gevoelig kind met slaapproblemen
- Soms heeft een gevoelig kind baat bij hulpmiddelen zoals een verzwaringsdeken, een knuffel of het luisteren naar rustige muziek.
- Zorg ook voor voldoende frisse lucht op de slaapkamer en de juiste temperatuur.
- Houd er rekening mee dat een kind ’s avonds soms last kan hebben van angsten, zoals bang zijn in het donker of verlatingsangst. Neem deze gevoelens serieus en geef het kind erkenning: zeg dat je begrijpt dat het lastig is. Blijf rustig, geef niet te veel aandacht aan de angstige gevoelens, maar bied wel comfort aan.
- Heeft je kind heel veel moeite met slapen en werkt niets? Dan kun je altijd advies vragen bij de huisarts of een kindercoach. Vaak kan net wat extra hulp of uitleg het verschil maken.
Meest gestelde vragen over een hooggevoelig kind dat niet kan slapen
- Waarom heeft een hooggevoelig kind vaker moeite met slapen?
- Een hooggevoelig kind heeft meer moeite met slapen omdat het overdag veel indrukken en prikkels meemaakt. Deze kinderen denken vaak langer na over wat ze hebben meegemaakt, waardoor hun hoofd vol kan blijven. Daardoor duurt het langer voor ze in slaap vallen.
- Welke rol spelen angst en spanning bij het slapen van een gevoelig kind?
- Angst en spanning zorgen ervoor dat gevoelige kinderen moeilijker kunnen ontspannen. Ze zijn vaak bang in het donker, piekeren sneller of maken zich zorgen over de volgende dag. Dit houdt ze wakker.
- Wat kan ik doen als mijn kind toch blijft huilen of bang is bij het slapengaan?
- Als een gevoelig kind blijft huilen of bang is, geef dan rust en erkenning. Blijf bij het kind tot het rustiger wordt, geef een vertrouwd knuffeltje of laat een nachtlampje aan. Probeer rustig te praten en stel het kind gerust tot het zich weer veilig voelt.
- Heeft voeding invloed op het slapen van een hooggevoelig kind?
- Voeding heeft invloed op de slaap van een gevoelig kind. Suiker en cafeïne kunnen het lichaam actief maken. Geef ’s avonds liever water, melk of kruidenthee en vermijd energiedrankjes, cola of gewone thee.
- Biedt een vast avondritueel altijd hulp bij slaapproblemen van gevoelige kinderen?
- Een vast avondritueel helpt vaak bij slaapproblemen, maar soms is iets extra’s nodig. Denk aan een verzwaringsdeken, ontspanningsoefeningen of hulp van een buitenstaander als de problemen blijven.
