Signalen geen middagslaapje komen bij jonge kinderen meestal vanzelf naar voren. Soms herkennen ouders ze niet direct, omdat de overgang naar geen middagdutje heel geleidelijk gaat. Toch is het goed om te weten welke tekenen er zijn, zodat je je kind goed kunt helpen en niet langer dan nodig probeert om het te laten rusten op een moment dat dat eigenlijk niet meer nodig is.
Steeds langer wakker liggen voor het middagdutje
Veel kinderen laten eerst merken dat het dutje niet meer zo nodig is door langer wakker te blijven in hun bedje. Vroeger viel je kind misschien meteen in slaap, maar nu lijkt het eindeloos te draaien en niet meer snel de slaap te vatten. Soms zingt of praat je peuter rustig tegen zichzelf. Het kan zelfs zijn dat het helemaal niet meer lukt om te slapen. Dit is een duidelijk signaal dat de behoefte aan het middagslaapje aan het afnemen is. Als jouw kind een kwartier of langer wakker ligt voordat het in slaap valt, kan het tijd zijn om het dutje te laten vervallen of in ieder geval korter te maken.
Minder moe overdag, maar juist onrustig of druk na het slapen
Een ander teken is dat je kind eigenlijk niet moe meer lijkt op het moment dat het normaal zou slapen. Het rent gewoon verder, speelt vrolijk en toont geen tekenen van vermoeidheid. Bij sommige kinderen merk je zelfs het tegenovergestelde: ze worden na het wakker worden uit het middagdutje juist heel druk of juist mopperig. Vaak ligt dat niet aan hoe lang ze slapen, maar aan het feit dat het dutje hun natuurlijke ritme een beetje onderbreekt. Kinderen die toe zijn aan deze verandering, zijn na een dag zonder slapen vaak net zo vrolijk en goed te pas. Dit verschil zie je vooral bij peuters tussen de twee en vier jaar.
Moeilijker in slaap vallen in de avond
Kinderen die minder slaap nodig hebben overdag, gaan s avonds vaak later of moeilijker slapen. Waar je voorheen na het eten snel een pyjama kon aandoen, duurt het nu veel langer voordat je kind echt slaperig is. Soms willen ze nog lezen, spelen of gewoon niet naar bed. Ook kan het gebeuren dat je kind vaker uit bed komt, terwijl dit eerder nooit zo was. Het verschuiven van het slaapritme is heel normaal als je kind ouder wordt. Het lichaam van je peuter regelt zelf hoeveel slaap er nodig is. Dit is dus een duidelijk signaal dat het tijd is om het middagslaapje aan te passen of helemaal weg te laten.
Anders reageren op vaste rustmomenten
Veel gezinnen gebruiken het moment van het middagslaapje ook als rustpunt, ook als er niet meer écht wordt geslapen. Een kind dat toe is aan geen middagslaapje meer, wordt vaak onrustig of verveelt zich als het verplicht in een donkere kamer moet liggen. Het duurt lang voordat ze rustig zijn, ze vragen vaker om aandacht en willen juist opstaan om te spelen. Sommige kinderen gaan zelfs protesteren tegen het naar bed brengen. Vaak gebeurt dit spontaan en zonder duidelijke reden. Dan is het goed om te kijken of rust met bijvoorbeeld een boekje op de bank niet fijner is dan proberen te slapen.
Rustig afbouwen van het middagdutje
Wanneer je meerdere signalen herkent die horen bij geen middagslaapje meer, is het verstandig om rustig af te bouwen. Dat betekent niet dat het slaapje meteen helemaal moet verdwijnen. Je kunt er ook voor kiezen om het slaapje om de dag te geven of het veel korter te maken. Blijf tijdens deze periode goed opletten of je kind in de loop van de dag toch erg moe wordt, of dat het de dag goed volhoudt zonder zwaar te worden na het einde van de middag. Soms komt het dutje in drukke weken toch nog even terug. Dit afbouwen kan een paar weken duren, tot je kind het hele dutje niet meer mist.
Meest gestelde vragen over signalen geen middagslaapje
- Op welke leeftijd hebben de meeste kinderen geen middagdutje meer nodig?
De meeste peuters stoppen ergens tussen de 3 en 5 jaar met het middagslaapje. Sommige kinderen zijn er al rond hun tweede jaar aan toe, terwijl anderen zelfs tot 5 jaar af en toe nog een dutje doen. Dit verschilt per kind.
- Wat kun je doen als je kind nog wel moe lijkt maar niet meer slaapt overdag?
Een kind dat geen middagslaapje meer doet, kan soms toch even rustig willen zitten. Bied een rustmoment aan door samen een boek te lezen of even wat kalms te doen. Zo geef je toch een pauze, zonder dat er geslapen hoeft te worden.
- Is het erg als mijn kind helemaal geen dutjes meer doet en soms toch erg moe is aan het einde van de dag?
Als een kind geen middagdutje meer doet, kan het in het begin wat vermoeider zijn aan het eind van de dag. Zorg dan voor een vroege avond, zodat het extra slaap krijgt in de nacht. Het lichaam past zich meestal snel aan.
- Mag je een slaapje weer terug invoeren als je merkt dat je kind te moe wordt zonder?
Het is mogelijk dat je kind af en toe toch weer behoefte heeft aan een dutje, bijvoorbeeld tijdens groeispurten, ziek zijn of na drukke dagen. Een flexibel ritme werkt vaak het best.
