Overdag in slaap vallen ouderen gebeurt vaak en veel mensen merken dat ze zich sneller moe voelen als ze ouder worden. Die dutjes overdag zijn soms prettig, maar kunnen ook een teken zijn van iets anders. Steeds weer even indutten of een loom gevoel tussen de middag: het is herkenbaar voor veel mensen op leeftijd. In deze blog lees je wat er gebeurt, waardoor het komt en hoe je mogelijke problemen aanpakt.
Veranderingen in de slaap bij het ouder worden
Met het ouder worden verandert de slaap. Ouderen slapen vaak lichter en worden sneller wakker van geluiden of kleine bewegingen. De diepe slaap wordt korter en de nachten bevatten meer korte wakkere momenten. Hierdoor slapen veel mensen ‘s nachts minder lang achter elkaar. De biologische klok verandert ook, waardoor ouderen soms vroeg slaperig worden en ook eerder wakker zijn. Het lichaam haalt de gemiste rust vaak overdag in, waardoor dutjes op de bank of in de stoel vaker voorkomen.
De oorzaken van slaperigheid overdag
Slaperigheid of indutten tijdens de dag kan verschillende oorzaken hebben. Soms is het simpelweg een gevolg van ‘s nachts slecht doorslapen. Maar vaker heeft het te maken met veranderingen in het lichaam, het gebruik van medicijnen of het hebben van ziektes. Diabetes, pijn, depressie of hersenaandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer kunnen allemaal invloed hebben op hoe diep en goed iemand slaapt. Ook koffiedrinken tot laat of weinig bewegen kunnen zorgen voor een slechtere nachtrust waardoor het lastig is om overdag wakker te blijven.
Gevolgen voor het dagelijks leven en het welzijn
Vaak in slaap vallen tijdens de dag is niet altijd een probleem. Een korte siësta geeft soms juist nieuwe energie. Toch kan het leven er wel lastiger door worden. Mensen die geregeld indutten, hebben soms moeite om zich te concentreren of om dingen te onthouden. Ze zijn sneller in de war of krijgen minder gedaan. Voor de veiligheid is het ook een risico: iemand die plots wegdommelt, kan bijvoorbeeld vallen of zich tijdens het koken of lopen bezeren. Voor actieve ouderen kan slaperigheid ervoor zorgen dat leuke dingen of bezoekjes worden overgeslagen. Het zelfvertrouwen kan hierdoor dalen, vooral als mensen zich schamen voor hun moeheid.
Praktische tips voor betere slaap en minder dutjes
Gelukkig zijn er simpele dingen die kunnen helpen om overdag beter wakker te blijven. Probeer de slaapkamer rustig, donker en fris te houden. Vaste tijden voor opstaan en naar bed gaan zorgen ervoor dat het lichaam went aan een ritme. Beweging helpt ook: een wandeling of wat lichte oefeningen maken het lichaam overdag wakkerder en zorgen ‘s nachts voor meer rust. Vermijd zware maaltijden vlak voor het slapen en beperk het drinken van koffie of sterke thee ‘s avonds. Zorg ook voor rustmomenten overdag, maar laat het niet uitlopen tot lange slaapperiodes: een kort dutje van maximaal twintig minuten kan helpen zonder de nachtrust te verstoren.
Wanneer extra hulp nodig is van huisarts of specialist
Soms is overdag in slaap vallen lastig zelf op te lossen. Vooral wanneer iemand telkens wegdommelt zonder het door te hebben, of als er onverwachte valpartijen zijn, is het slim om hulp te vragen. Dit geldt ook als iemand naast slaperigheid andere klachten heeft zoals geheugenproblemen, neerslachtigheid of hallucinaties. De huisarts kan samen met de oudere en familie zoeken naar de oorzaak. Soms is extra onderzoek nodig, bijvoorbeeld als er vermoedens zijn van slaapapneu (korte ademstops), depressie of een hersenaandoening. Vertel altijd eerlijk hoeveel iemand overdag slaapt, hoe de nachten verlopen en welke medicijnen gebruikt worden. Een oplossing ligt soms in een kleine aanpassing in leefstijl, medicatie of begeleiding.
Blijven genieten van het leven ondanks vermoeidheid
Het is goed om te weten dat kort slapen of even indutten overdag niet direct slecht is. Voor velen is het een prettige manier om even tot rust te komen en energie op te doen. Het helpt om activiteiten te blijven plannen en om in beweging te blijven, zelfs als het soms even minder gaat. Praat erover met anderen en zoek samen naar manieren om de dag prettig door te komen. Door aandacht te geven aan een gezonde leefstijl en op tijd hulp te zoeken, kunnen ouderen meestal goed omgaan met hun veranderende slaap en het gevoel van slaperigheid.
Meest gestelde vragen over overdag in slaap vallen bij ouderen
Is het gevaarlijk als ouderen veel overdag in slaap vallen?
Veel overdag in slaap vallen is soms onschuldig, maar het kan ook wijzen op een gezondheidsprobleem. Zeker als er sprake is van plotseling in slaap vallen of onverwachte valpartijen, is het verstandig om met een arts te praten.
Wat kun je zelf doen om minder slaperig te zijn overdag?
Zelf kun je zorgen voor regelmaat, voldoende beweging en goede slaapomstandigheden. Ook helpt het om dutjes kort te houden en cafeïne en alcohol voor het slapen te vermijden.
Kunnen medicijnen ervoor zorgen dat iemand overdag slaperig wordt?
Bepaalde medicijnen, zoals slaapmiddelen, pijnstillers en middelen tegen angst, kunnen zorgen voor slaperigheid overdag. Het is belangrijk met de arts te bespreken of de medicijnen invloed hebben op het slapen.
Wanneer is het slim om hulp te zoeken bij de huisarts?
Hulp van de huisarts is nodig als iemand plots wegdommelt, veel last heeft van dagen slaperig zijn, of merkt dat het dagelijks leven erdoor lastig wordt. Ook als er andere klachten zijn, zoals verwarring, geheugenproblemen of somberheid, is het goed om advies te vragen.
