Formule 1 is meer dan razendsnelle auto’s op een circuit. Het is een wereld vol techniek, geld, ambities en persoonlijkheden die samen een van de populairste sporten ter wereld maken. Miljoenen mensen kijken elk seizoen naar de grands prix. Ze volgen niet alleen de coureurs, maar ook de teams, de beslissingen in de pitlane en de verhalen achter de schermen. Want juist die verhalen maken de koningsklasse van de autosport zo fascinerend.
Een sport met een rijke geschiedenis
Het wereldkampioenschap voor racewagens bestaat al sinds 1950. In dat jaar reed de eerste officiële grand prix in Silverstone, Groot Brittannië. Sindsdien is de sport enorm gegroeid. Wat begon als een competitie voor rijke Europeanen met gevaarlijke bolides, is uitgegroeid tot een wereldwijd spektakel met races op vijf continenten. De auto’s zijn door de jaren heen steeds sneller en veiliger geworden. In de jaren tachtig en negentig stierven er nog coureurs tijdens races. Nu zijn zware ongelukken zeldzaam, dankzij strengere regels en betere bescherming in en om de cockpit. De invoering van de halo, een beschermbeugel rond het hoofd van de coureur, heeft meerdere levens gered. De sport verandert voortdurend, maar de kern blijft hetzelfde: zo snel mogelijk de finish halen.
De teams en de mensen die alles aansturen
Achter elk raceteam gaat een groot bedrijf schuil. Een topteam heeft honderden ingenieurs, monteurs, strategen en managers in dienst. Red Bull Racing is een van de meest succesvolle teams van de afgelopen jaren. Een bekende naam binnen dat team is Helmut Marko, de Oostenrijkse teamadviseur die al decennialang een sleutelrol speelt. Marko begon zijn loopbaan als coureur, maar een oogblessure maakte een einde aan zijn rijcarrière. Daarna richtte hij zich op het begeleiden van jong talent. Zijn vermogen wordt geschat op zo’n 65 miljoen euro, al zijn er bronnen die dat bedrag hoger inschatten. Dat geld komt niet alleen uit zijn werk in de autosport, maar ook uit zijn hotelondernemingen in Oostenrijk. Zijn jarenlange vriendschap met de oprichter van Red Bull, Dieter Mateschitz, was bepalend voor zijn positie binnen het team. Marko staat bekend als iemand die hard is maar resultaten boekt. Jonge coureurs als Max Verstappen kwamen via zijn talentenprogramma bij Red Bull terecht.
Waarom Max Verstappen de sport veranderde
Weinig coureurs hebben de sport zo snel naar zich toe getrokken als Max Verstappen. De Nederlander maakte op zijn achttiende al zijn debuut in de hoogste klasse van de autosport. Dat was op zichzelf al bijzonder. Maar wat hem echt onderscheidt, is zijn rijstijl: agressief, zelfverzekerd en bijna foutloos onder druk. Hij werd in 2021 wereldkampioen na een dramatische slotrace in Abu Dhabi. Daarna volgden nog meer titels. Zijn succes zorgde voor een enorme groei van het aantal Nederlandse fans dat races bijwoont en bekijkt. Het publiek op circuits als Zandvoort is jaar na jaar uitverkocht. Die populariteit laat zien hoe één coureur een heel land achter een sport kan krijgen. Verstappen verdient naar schatting tientallen miljoenen per jaar, met zijn salaris als grootste inkomstenbron.
Geld, macht en de toekomst van de sport
De koningsklasse van de autosport draait om enorme bedragen. De budgetten van topteams lagen jarenlang boven de 400 miljoen euro per jaar. Om de concurrentie eerlijker te maken, voerde de organisatie een budgetplafond in. Teams mogen sindsdien niet meer dan een bepaald bedrag uitgeven aan de ontwikkeling van hun auto. Dat heeft de onderlinge strijd spannender gemaakt. Nieuwe landen komen op als gastlocaties voor grands prix, zoals Las Vegas en Qatar. De sport wil groeien in de Verenigde Staten en Azië, waar een jong publiek klaarstaat. Duurzaamheid speelt ook een grotere rol. De organisatie heeft aangekondigd dat de sport in 2030 volledig op duurzame brandstof wil rijden. Of dat lukt, moet nog blijken. Maar de richting is duidelijk: sneller, veiliger en bewuster met de planeet.
Veelgestelde vragen over formule 1
Hoeveel races telt een seizoen in de koningsklasse van de autosport?
Een seizoen telt tegenwoordig rond de 24 grands prix. Dat is meer dan ooit eerder. De races vinden plaats over de hele wereld, van Europa tot het Midden Oosten en van Amerika tot Azië.
Hoe wordt een wereldkampioen bepaald?
De wereldkampioen bij de coureurs wordt bepaald door het totaal aantal punten dat iemand gedurende het seizoen verzamelt. De winnaar van een race krijgt 25 punten. De andere plaatsen leveren minder punten op. Wie aan het einde van het seizoen de meeste punten heeft, is wereldkampioen.
Wat verdienen coureurs in de top van de sport?
Toplieden zoals Max Verstappen verdienen tientallen miljoenen euro’s per jaar. Dat salaris wordt betaald door het team waarvoor ze rijden. Daarnaast verdienen veel coureurs geld via sponsorcontracten en eigen merchandise.
Wat is het budgetplafond en waarom bestaat het?
Het budgetplafond is een maximumbedrag dat teams per jaar mogen uitgeven aan de ontwikkeling en het rijden van hun auto. Het plafond is ingevoerd om te voorkomen dat de rijkste teams altijd winnen. Door de limiet kunnen kleinere teams dichter bij de top komen.
Hoe kom je als jong coureur in aanmerking voor een zitje bij een topteam?
Veel topteams hebben een eigen talentenprogramma. Red Bull is daar een bekend voorbeeld van. Jonge rijders worden van jongs af aan gevolgd en begeleid. Als ze goed presteren in lagere klassen, krijgen ze een kans in de hoogste categorie. Helmut Marko speelt bij Red Bull al jaren een grote rol in het selecteren van dit jonge talent.
